<em>Esplendor arcano</em>: Licuacións na materia

Lino García Salgado: «Por veces falar de poesía leva consigo determinados riscos, afortunadamente nada dramáticos, sobre todo á hora de enfocar a súa lectura ou no xeito no que determinados autores e autoras quedan encadrados en adxectivos tan esplendorosos dos que é difícil fuxir. Ramiro Torres escribe poesía surrealista, tal e como se desprende da súa propia definición ao formar parte do colectivo de escritores surrealistas galegos, mais… quizais isto non sexa o importante, non para el senón para quen tivemos a oportunidade de gozar dos seus poemas dende un punto de vista máis aséptico e acabamos descubrindo un mundo líquido que navega polos nosos interiores a pouco que nos deixemos.

Fóra dos retrousos típicos e tópicos teremos que devolver as formas aos seus comezos, tal e como sinala Ramiro en parte dun poema de Esplendor Arcano. E como de xerme vivimos tamén dos seus versos podemos respirar en plenitude unha chuvia variada de vocabulario tan diverso como ben empregado dando apertura, en case todo o libro, a historias paralelas que semellan competir nunha carreira de fondo para ver quen chega antes ao padal do/a lector/a. Pero non soamente somos illas senón fontes bravas de materia configurando esa materia do universo que é a nosa medula sen dividir a parte máis vexetal da ósea. Perpetuar os hábitos encol da imaxinación nutre o perfil arcano que temos e no que Ramiro incide dun xeito valente e decidido, onde se recobra a efervescencia natural que nos fai sacudir de frío as arterias obstruídas dando paso á beleza desa ascendencia solar da que nos fala.

Share

Ramiro Torres publica Esplendor arcano

Inícianse as publicacións amparadas polo Grupo Surrealista Galego co poemario Esplendor arcano, de Ramiro Torres. O libro, editado o 31 de decembro de 2012, está dividido en tres partes: Campos de visão, Casa do despertar e Terra da iminência, ten 72 páxinas, e leva un poema-epílogo de Pedro Casteleiro. A portada, que reproducimos abaixo, é de Alba Torres Ferreiro. O prezo é de 8 euros. As persoas interesadas en obter exemplares, poden dirixirse a este correo electrónico: esplendorarcano@gmail.com

Tamén se pode adquirir aquí: A CORUÑA Taller de Litografía Milpedras (Rúa Brasil, 3). Livraria Suévia (Rúa Vila de Negreira, 32). Libraría Sisargas (Rúa Curros Enríquez, 9).

 

Este é un dos poemas do libro:

Respiramos em noites grávidas, claudicados de toda possessão entregamo-nos ao desterro feliz entre as fendas, como sombras enigmáticas a arder sem cálculo à espera de florir na irradiação primeira.

{Grupo Surrealista Galego}

Share

Ramiro Torres: “A poesía é como a tónica, cando a probas non te convence, logo volves a ela e descobres novas texturas”

Ramiro Torres por Gabriel Ferreiro (2013)

Entrevista desde a Biblioteca Ágora da Corunha a Ramiro Torres. […]

Share

Obra

OBRA INDIVIDUAL:

Versos fatídicos (Edicións Positivas, 2011). A Revista das Letras de Galicia Hoxe ofreceu un adianto deste libro. Máis información n’ O levantador de minas.

Un vídeo de Tono Galán.

*

Metal central (A Coruña, Espiral Maior, 2009). Máis información n’ O levantador de minas.

Un vídeo de Maribel Úbeda para o poemario Metal central.

*

A cidade engrinaldada, Cadernos de Azertyuiop, nº 7 (A Coruña, 1997).

*

OBRA COLECTIVA:

(PDF)

Versos & Formas (A Corunha: PECOFacet Ibérica, S. A, 2016). Catálogo da exposição colectiva de poesia e escultura.

*

librosconversos – pepe cáccamo – baldo ramos (A Corunha: LibrosGalegos.gal, 2016).

*

DiVersos. Poesia e Tradução, nº 23 (Águas Santas: Edições Sempre-em-pé, 2015).

*

6 poemas 6. Homenaxe a Federico García Lorca (A Corunha: Biblos, 2015).

*

Terra (Alhariz: Fundación Vicente Risco, 2015). Volume colectivo de poesia e fotografia.

*

(PDF)

Libro do mal amor. Haikus contra a violencia de xénero (Santiago: Xunta de Galicia, 2015). Volume colectivo de poesia e ilustração.

*

«150 Cantares para Rosalía de Castro é uma iniciativa de Suso Díaz em que tive a honra de participar com mais uma traição que agora aqui publicito numa nova versão galego-portuguesa conforme à edição de Cantares galegos da Academia Galega da Língua Portuguesa. O livro pode-se descarregar desde a página da Fundación Rosalía de Castro, que desde já alberga esta obra coletiva.»

*

Videoprojeções: Xacobe Meléndrez; poema: Alfredo Ferreiro; música: Karlheinz Stockhausen.

*

Versos cianuro. Poemas contra a mina de ouro de Corcoesto (Malpica de Bergantinhos: 2013, Editorial Caldeirón, p. 43).«Este libro de poemas quere ser un chanzo máis na loita para que o proxecto mineiro de Corcoesto non se leve a cabo. Queremos que cada letra se converta nunha pinga de antídoto contra o veleno do cianuro. Que cada verso se converta nun valado que protexa o noso territorio, impedindo o paso de quen ven co ánimo de destruílo». [Ler poema n’ O levantador de minas]

*

Barricadas de estrelas e de luas. Antologia Poética no Centenário da Primeira Grande Guerra, Porto: 2013, Tropelias & Companhia, 13-16. Na antologia participaram também: António Ferra, António Mota, Aurelino Costa, Fernando Costa Branco, Francisco Duarte Mangas, Gisela Silva, João Manuel Ribeiro, João Paulo Cotrim, João Pedro Mésseder, Jorge Velhote, José António Franco, José Fanha, José Jorge Letria, José Viale Moutinho, Luísa Ducla Soares, Maria da Conceição Vicente, Maria Helena Pires, Nuno Higino, Pedro Teixeira Neves, Rui Zink e Sara Canelhas). [Ler poemas n’ O levantador de minas]

*

Dorna – Expresión poética galega, nº 36: A finais de 2013 viu a luz o número 36 da revista Dorna. Expresión poética galega. Como é habitual nesta publicación da Universidade de Santiago de Compostela, o número permite tomarmos a temperatura á talento do momento, tanto do país como fóra del. Nesta ocasión tiven a oportunidade de publicar o relato “Na barriga do vento”. [Ler conto n’ O levantador de minas]

*

Vivir un soño repetido (descargar epub): Libro de homenaxe da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega a Lois Pereiro [Ler máis en ‘Vivir un soño repetido’, libro electrónico de homenaxe da AELG a Lois Pereiro]

*

Pel con pel: “Cando neno —miña nai contoumo moitas de veces— eu era mal comedor. Mesmo cando me daban os biberóns tiñan que abrirme a boca e apertar o teto de goma para verter alimento dentro. O leite artificial tiña chegado á miña vida para salvarme da inanición a que as mamas da miña nai me condenaban. Mais como pode ter sido isto así? […]” [Ler máis en O sabor do amor]

*

Feijóo, o galego e nós: “Recóllese neste libro un total de sesenta e oito artigos publicados na prensa galega -máis algúns procedentes de blogues e xornais dixitais- entre xaneiro de 2009 e mediados de marzo de 2010, até hoxe mesmo e desde que o candidato Núñez Feijóo decidiu asumir e amplificar o alcance das demandas galegófobas dun colectivo de falsaria denominación […]. O xeito pronominal que pecha o título Feijóo, o galego e nós non esgota o seu referente no colectivo de autores que dan corpo a este volume. Nós somos multitude. […]” [Ler máis en Feijóo, o galego e nós]

*

Dorna – Expresión poética galega, nº 33: “«O escritor Samuel Solleiro traduce ao galego unha pequena escolma da poesía do catalán Enric Casasses (Barcelona, 1951) no último número da revista Dorna, que editan a Universidade de Santiago e a Secretaría Xeral de Política Lingüística. O número 33 da publicación que dirixe Ramón Lourenzo complétase con dous traballos críticos –Notas obre a nova poesía galega en voz feminina, de Henrique Marques Samyn, e Conflito persoal e vampirismo social: a ‘Velada de Londres’ de Manuel Lourenzo, de Rocío Dourado– e un amplo apartado de creación con pezas, entre outros, de Arturo Casas, Chus Pato, Iria Sobrino, Emma Pedreira, Marcos Calveiro, Alfredo Ferreiro ou Antón Dobao. […] [Ler máis en Xornal.com]

*

Proxecto Identidade é un libro surxido da colaboración de 54 persoas que integran, dun xeito ou outro, a rede galega de blogues: o chamado blogomillo. Autores: Besbe, J., X, dorfun, Cesare, neno congoxa, a Doutora Seymour, Rosa Enríquez, Torreira, lourixe, Alberte Couto, Marcos Valcárcel, arume dos piñeiros, aultre narai, oko, zerovacas, el duende, Spav, as lauridinhas, Anxo López, Xurxo Sierra Veloso, Débora Campos, An, Marcos S. Calveiro, Tedhead, Ramón Trigo, zimmer103, Beluka, Iago Urgorri, Wicho, ifrit, emereci, ictioscopio, ghanito, Jan, acedre, O´Fartura, Calidonia, Estíbaliz Espinosa, Lorena Souto, W. Sobchak, Gustavo Harvey, Mario Regueira, o pastor eléctrico, o moucho branco, Gustavo Sequeiro, Alfredo Ferreiro, Manuel Rivas, Tati Mancebo, arrais, elianinha, Parzival e opaco. Podes mercar unha copia física deste libro aqui.

*

ARTNATURA. Pola defensa da Rede Natura Galega. Pola defensa do medio natural galego, Santiago de Compostela: 2007, ADEGA-Concello de Santiago. Os escritores que participan son: Marilar Aleixandre, Glauco Antonio Amigo, Rosa Aneiros, Xurxo Borrazás, Darío Xohán Cabana, Fernando Cabeza, Francisco Castro, Olalla Cociña, Marta Dacosta, Lois Diéguez, Xoán Carlos Domínguez, Rosa Enríquez, Lobato, Yolanda López, Xulio Valcárcel, Ramón Loureiro, Xosé Miranda, Teresa Moure, Xesús Pereiras, Vicente Piñeiro, Xesús Rábade, Henrique Rabuñal, Daniel Salgado, Xavier Seoane, Xosé Vázquez Pintor, Miro Villar, Helena Villar e que isto escribe. Só o maravilloso catálogo da exposición merece unha ollada demorada, pola inmenso pracer que produce a interdisciplinariedade artística en favor dun único e tan xusto obxectivo.

*

Edición conmemorativa -en colaboración co Concello da Coruña e a Asociación de Escritores en Lingua Galega– do 800º aniversario da fundación da cidade, A Coruña reflíctese na escrita dos nosos autores e autoras: Cesáreo Sánchez, Felipe-Senén, Francisco X. Fernández Naval, Lois Diéguez, Margarita Ledo Andión, Mª do Carme Kruckenberg, Nacho Taibo, Salvador García-Bodaño, X. H. Rivadulla Corcón, Xavier Alcalá, Xavier Seoane, Xosé Vázquez Pintor, Xulio L. Valcárcel e Yolanda Castaño, entre moitos outros.Recomendamos os vídeos que fixemos sobre a presentación.

*

A areia que transforma punhos e conversas, Cadernos de Azertyuiop, nº 1 (A Coruña, 1995). En colaboración con François Davó.

*

“Visão do médium (Textos egoístas)”, en Sete Poetas (A Coruña, 1995). Lea a versión electrónica en Çopyright 11

*

TEXTOS CRÍTICOS:

“Escrever sobre este livro ou sobre um autor como Pedro Casteleiro, que palpita e sente muito antes do que pensa e descreve, só pode ser qualificado de ousadia poética. Lembro quando o conheci, de chapéu e agasalho comprido e entre todos os viageiros destacado como um Fernando Pessoa de um qualquer país afastado de si próprio, um país que sonha e semeia um tapete de poemas que poder pisar no dia da redenção vindoura. E ele de chapéu e de agasalho ali sentado, logo a olhar para mim e para o meu chapéu e o meu agasalho grisalho, como arribando exatamente ao mesmo país afastado que ambos os dois desejávamos enlouquecer […]” [Ler mais em A propósito de Sefer Sefarad]

*

“[…] A partir daqui oferecem-se umas interessantes disquisições sobre as dificuldades de mudar para português o galego que, partindo das experiências concretas destes fieis amantes e tradutores de poesia (Jorge Vilhena Mesquita e José Carlos Marques), bem deviam ser contrastadas com as paralelas de galegos se exprimindo em (seu) português, para podermos juntos discriminar o próprio e o partilhado assim como para liberar-nos da sombra permanente de uma espanholice que a galegos empece e a portugueses com demasiada frequência cega a respeito da cultura galega. […] Celebramos, portanto, mais um caminho para explorar a certa raiz comum galego-portuguesa, com o intuito de que uma galeguidade com futuro e uma portugalidade sem renúncias históricas possam chegar a ser aquecidas pelo lume ancestral da poesia. […]” [Ler mais em Poetas galegos precisam-se em Portugal]

*

“[…] É, na realidade, uma obra que revela o compromisso profundo com a procura da verdade, aquela que se oculta na floresta do coração assim como aquela que vagueia pelos caminhos de uma nossa sociedade que, melhor que evoluir, simplesmente repta. A verdade que não só ao poeta corresponde procurar, mas à alma que tenta cumprir o seu destino contra as forças demoníacas que a sepultam e a alimentam. […]” [Ler mais em De Herberto Helder, demónio inocente, a Ramiro Torres, apaixonado vidente]

*

“[…] O discurso ilumina-se com descrições a modo de summa de epifanias sapienciais, de catálogo de eventos gnósticos, de compêndio de casos em que a sabedoria, como vulcão, cospe matéria iluminada, vestígios de Verdade. É Esplendor arcano, em definitivo uma meditação sobre a vida, e esta apenas um sonho acesso, flamejante quando percebemos a natureza sacra do nosso ateísmo. Porque somos um vestígio do nosso futuro, e do mesmo modo que há uma árvore dentro de uma semente também há um ser harmônico dentro de nós; desse futuro, quando inspirados pela escritura ou a leitura, ligamos para nós próprios mercê à poesia: “Somos espuma de / uma idade vindoura” (p. 23). O arcano é, afinal, a fórmula do imanente, uma verdade que havemos de abstrair, compilar e interpretar enquanto não deixamos de apanhar as sujas pedras do caminho, ruínas do que seremos se cumprirmos o destino. […]” [Ler mais em De Herberto Helder, demónio inocente, a Ramiro Torres, apaixonado vidente]

*

“[…] O que me resulta obscuro é o sentido da novela contemporánea. Estamos ante un autor de recoñecido prestixio e unha obra que recibiu o Man Booker Prize en 2011. Non precisa da miña aprobación para triunfar no mercado internacional, evidentemente, mais non por iso vou deixar de opinar sobre o sentido que poda ter escribir unha novela como esta. Vexamos: o protagonista é un xubilado que, frustrado no plano amoroso, tenta imaxinar se unha antiga noiva pode chegar a ter un interese renovado por el agora que entraron na terceira idade, despois de que na xuventude o tivese abandonado polo seu mellor amigo; no medio dun disimulado coqueteo o que descobre é que a nai da pretendida chegou a ter un fillo co amigo de ambos, para sorpresa maiúscula do protagonista. Este é «o sentido dun final», e a xustificación dunha novela. […]” [Ler máis en O sentido dun final, de Julian Barnes]

*

“A lectura dun novo libro de Amadeu Baptista sempre supón enfrontar unha experiencia que non me deixará impasíbel. Por iso cando comecei a ler O ano da morte de Xosé Saramago (2010) e os niveis da máquina estético-intelectual subían até máximos raramente atinxidos na lectura, nada me resultou estraño. Posúe este libro un estilo que boga entre a tormenta da imaxe […]

Share

A nosa cinza e as brasas que non deixan de arder

Xavier Alcalá, Alfredo Ferreiro e Manel Cráneo (Foto: Tati Mancebo)

Por acaso eu non fun deses alumnos que leron o long seller de Xavier Alcalá no instituto. Mais fíxenme adulto inevitablemente influído polos escritores que, como el, habían de protagonizar a creación do incipiente sistema literario galego (os que abominan do concepto chámeno “mercado”, e non desfrutarán máis). É a época en que tantas ilusións se xeraron, cando neste país —entre outros feitos que xa soan a efeméride para unha parte importante da poboación— se aproba o Estatuto, a língua galega chega á secundaria, nace a Asociación de Escritores e se crea a Radio Televisión de Galicia, da que o noso autor, enxeñeiro de telecomunicacións, foi o director técnico coa responsabilidade de subila nas antenas e espallala polo país.

Porque os homes e as mulleres que hoxe fan e desfán son ou foron hai moi pouco similares a aqueles personaxes que n’ A nosa cinza nacen, medran, estudan, namoran e loitan por sobrevivir. Se ben ofrece a fotografía ou, tamén, a cartografía da sociedade galega dos 50 no ámbito urbano e periurbano, poderíamos dicir que a columna vertebral do argumento non deixa de ser unha reflexión profunda sobre aqueles aspectos mais universais da vida: a morte dos seres queridos, o desenvolvemento da personalidade, as necesidades de relación (amor e amizade) e nutrición, a saúde, o autoritarismo e a incerteza do destino.

Polos motivos arriba referenciados, para alén dunha indiscutíbel calidade literaria (a lingua literaria de Alcalá continúa a ser do mellor que pariu este país), considero unha honra  colaborar neste proxecto até onde o meu talento o permita. Traballar cun material narrativo de tal calibre para acomodalo no xustillo dun guión literario foi un reto que estaba disposto a asumir, ademais dun pracer inusual. Porén, son moitos os acontecementos narrados na novela, e tan poucos aqueles que poden transcender a un formato literariamente moito máis reducido que a sensación ante tanta merma foi de partida frustrante; era como reducir caprichosamente un mundo que funcionaba fluidamente con toda a súa complexidade material e emocional. Mais a novela, que é un bloque harmónico ideolóxica e referencialmente, estanos a permitir que a partir da abstracción das súas liñas mestras se faga unha escolla significativa de contidos que, dando lugar a un texto novo por tan sintético, se manteña fiel ao mundo creado por Xavier Alcalá. Debe nacer unha obra nova, mais a xenética que a vincula coa obra matriz debe ser a todas luces evidente.

A pesar de a síntese que me coubo en responsabilidade ser imprescindíbel, como garantía da substancia literaria de que partimos, o traballo que está a realizar o recoñecido ilustrador Manel Cráneo dará lugar ao corpo e á personalidade do novo ser artístico. Cráneo traballa a partir dun guión literario que non deixa de mudar, encolléndoo e estricándoo conforme as necesidades dun guión técnico que só aportando as necesidades da plástica pode xurdir. Deste modo o ilustrador ha de parir a morfoloxía esencial do novo relato, escollendo as localizacións (baseadas na realidade literaturizada polo escritor), o punto de vista do espectador e os acontecementos definitivos a narrar, e todo isto dará lugar a unha peza autenticamente nova para a que o guión literario só foi un elo necesario co texto orixinal. Ou talvez un casulo, un albergue para que o verme mude e unha nova bolboreta mostre ao final todo o seu esplendor.

A nosa cinza en banda deseñada será publicada nos próximos meses por Editorial Galaxia, e previsibelmente tamén divulgada polo mundo fóra a través de Mar Maior. Augúrolle unha nova e triunfante reencarnación á que foi unha das obras máis vendidas da modernidade. Con certeza o noso esforzo e a nosa ilusión non han faltar.

Share

Deslize (música e vídeo) e Ramiro Torres (poema)

Esta é primeira colaboração inter-artes Galiza – Portugal, A Besta e Revista Palavra Comum, com música de DESLIZE (Hélder José e João Sousa) e poema de Ramiro Torres (do seu livro Esplendor Arcano, publicado no Grupo Surrealista Galego). O vídeo é de João Sousa (com a colaboração de Ana Sêrro). […]

Share

Exposición e recital no “Local dipoñible – Almacén cultural”

Revisión 17/12/2013: «O sábado 14 de decembro tivo lugar a primeira actividade dentro do proxecto Local dispoñible, almacén cultural. Case un centenar de persoas puideron desfrutar do recital de poesía dos membros do Grupo Surrealista Galego.

Xoán Abeleira comezou a súa intervención presentando o grupo e rompeu o xeo cun audio no que el mesmo recitaba mentres Alberto Laso acompañaba coa música. Alfredo Ferreiro deu un bo avance do seu novo poemario Teoría das ruínas, aínda inédito e Tati Mancebo agradeceu a Raúl Doval o tempo pasado como docente na Academia Roma, que durante moitos anos estivo neste local. Seguiu François Davo, que repartiu versos manuscritos en tarxetas postais, conseguindo así a intervención do público, Begoña Paz, con poemas que pasaron veloces como raiolas de luz, moi fermosos e pechou Ramiro Torres que recitou poemas do seu libro Esplendor arcano. Despois todas e todos compartimos un viño, conversa e visitamos as salas nas que están expostas as obras de Xacobe Meléndrez, Ada Porto e Inma Doval, fotografía, pintura, gravado e escultura.» {Colectivo Arteu}

Share

Xesús González Gómez:

Hoxe podemos dicir que o surrealismo xa existe na poesía galega mercé a dous poetas: Alfredo Ferreiro e Ramiro Torres, e a dous libros: Versos fatídicos e Esplendor arcano. Poetas surrealistas non só porque se reclamen do surrealismo, porque fagan poemas surrealistas, porque se ateñan ás esixencias do surrealismo, senón porque mediante unha dupla modalidade da consciencia –ver Signe ascendent, de André Breton– , poética e prosaica, son quen de disipar a ambigüidade que pesa a noción de surreal. […]

Share

Recital da A á Z

O domingo 20 de outubro, a partir das 19:30 horas, terá lugar na Librería Azeta da Coruña (Praza José González Dopeso, 1, baixo) un recital en forma de diálogo aberto entre poesía e música, coa participación poética de Pedro Casteleiro, François Davo, Alfredo Ferreiro, Tati Mancebo, Ramiro Torres, Diana Varela Puñal, acompañados pola música en directo de César Morán.

Ao finalizar o recital as persoas participantes asinarán exemplares das súas obras e dialogarán co público asistente.

Saúde e Poesia!!!

Share