Teresa Barro: «Un galego ríxido e acartoado, como unha tradución mal feita do castelán»

Trecho do artigo “A historia do galego”, de Teresa Barro, publicado no seu blogue pessoal Desde Albión para Galiza em 23 de novembro de 2016. […]

Share

3º Encontro de poetas em idioma galego, na Terra de Outes

encontro de poetas terra de outes 2016

Encontro de poetas em Terra de Outes 2016 […]

Share

Língua materna?

Artigo sobre a língua materna. […]

Share

A lingua dos nenos

Foi unha honra participar neste documental producido por Rinoceronte Editora acerca da perda da lingua materna que sofren os nenos galegofalantes, vista dende a óptica dos seus pais.

Share

Pela tolerância ortográfica

Poema de Alfredo Ferreiro. […]

Share

Próxima estação: galego-português

«Próxima estação: galego-português é uma proposta de viagem para o nosso idioma onde mais do que nunca trasladar-se implica transformar-se.

Uma viagem à procura do galego-português é comprovar que temos uma língua com a que podemos deslocar-nos miles de quilómetros por terra, mar e ar, por barco, bicicleta ou zepelim a Pernambuco, Rio de Janeiro, Porto, Luanda, Dili, Fonsagrada e Compostela, sempre que a nossa alfândega mental nos conceda uma passagem.

Em Próxima estação: galego-português precisamos pouca bagagem: apenas se nos permitirá um afinador de ouvido, um bom sentido musical para comunicar e uma imensa curiosidade como bússola.

À Próxima estação: galego-português chega-se também com a imaginação e as palavras. Só através delas atravessaremos os mundos criados por Fernando Pessoa, Sophia de Mello, Clarice Lispector, Pepetela, Rosalia de Castro e Mia Couto. Mundos que partilham todo um planeta – o NH- muito antes de que o vagão chegue o seu destino.

Share

Manifesto na defensa das editoras en galego

Con sumo pesar recibimos para a súa divulgación este manifesto, en que os nosos editores se queixan do desamparo que o goberno actual dedica a un dos baluartes da nosa industria cultural. Non me cansarei de afirmar que o que pretende esta oportunista desatención orzamentaria é derrubar a construción de identidade cultural que con tanto esforzo construímos nos últimos trinta anos, unha identidade cultural ben antiga mais que só nos últimos tempos comezaba a gozar dunha visibilización mínima. Por que, se non, as queixas das escritoras galegas de España, cando se laian de que na Galiza non lles prestamos atención? Por que na homenaxe a Rosalía deste ano foi a protagonista outra escritora española precisada de atención “provinciana”? Xa vimos como o mundo do teatro loita polo espazo que lle negan, como as escritoras da Federación Galeusca denuncian unha reforma educativa que as invisibiliza e agora as editoras, sen apoios para unha industria de especial protección debido ao material cultural que divulgan, entoan o que semella un canto do cisne. Semella que un novo Atila, sobre un cabalo engalanado cos ornamentos da democracia, cabalga sobre a Galiza.

Para asinar o manifesto é preciso dirixirse a heitorpicallo(arroba)yahoo.es ou mardepereira(arroba)sapo.pt, xuntando nome, apelidos e profesión.

MANIFESTO NA DEFENSA DAS EDITORAS EN GALEGO

E hoxe –mentres os ladros de ilusións e normalidades reclinades as vosas cabezas nos acolchados diváns, a golpe elástico do tirante de don Celidonio– tócanos pór a man no peito e escoitar o latexo da máquina comunitaria, con sinceridade e dor ao unísono. A nosa vida comeza a fallar, o motor de arranque axustouse ao trebello pero este non carbura: a explosión na buxía cultural apenas sincroniza co avance das mentes políticas, baixa o pistón e a biela non se move.

Prefire don Celidonio –man no bandullo– as empresas de lonxe, e os nosos artesáns da escrita perden medios de difusión,… Pecha o papel de prensa en galego, botan o fecho tamén algunhas editoras (A Nosa Terra liquida as súas existencias, as nosas re-existencias dende a memoria e a certeza), outras mantéñense sobre o arame –temerosas– e debaixo non hai rede para illalas do baleiro. Actrices e actores piden “cidades para a cultura”, músicos e artistas buscan papel e partitura para as súas voces. Non se baixa a claqueta do cinematógrafo nin se ergue o pano, non se respectan as vangardas musicais de noso e tampouco o folclore do país. Unicamente ouvimos riseiras, gargalladas e arroutos dende as gorxas que engolen a nosa voz sen atragoarse.

Xa sopra sen buguina o verso desacougante de Espiral Maior. De momento fica en puntos suspensivos a súa existencia. Mais,… quedarán xanelas para a esperanza? Cando deixarán de nos roubar o brillo e a fachenda? Cando? Cando a cor do horizonte será nosa na liña dun verdadeiro “progreso”?

Don Celidonio “ten as fazulas hipertrofiadas, da cor do magro do xamón”,…

Quen é capaz de comprender a historia da lírica galega dos últimos vinte e cinco anos sen esa espiral maior de autoras e autores? Sen ese labirinto de títulos e ese mosaico de estrofas e versos libres? Libres,… libres sodes para nos exterminar, para nos sacardes o pan da boca e darllo ao que máis devora e infla o bandullo. Libres,… libres sodes para nos introducir nun role-playing game no que non haberá vítimas humanas –iso coidamos– pero do que nacerán cadáveres entre as primaveras de Cunqueiro.

Quen entende o ensaio de ideas sen Laiovento e o ensaio histórico sen Toxosoutos? Quen saborea dozura cando esas e outras enormes “pequenas” editoriais poden –se cadra– fechar mañá as cancelas das súas vidas? Estamos de rebaixas,… ou en LIQUIDACIÓN por peche? Deberase preguntar en “industria”, en “cultura”, en “lingua”, no INEM,… Igual son eles os nosos xefes e nós non nos decatamos,… Igual a patronal ideou a deslocalización da nosa cultura para chantala sen regadío no país de ningures.

Don Celidonio “é igual por dentro ca por fóra: carne e espírito son a mesma zorza”.

Espiral Maior continúa co peche do círculo, co peche de ciclo, co cadeado e co grillón que nos resta pés para andar por camiño seguro e vieiros de antano,… polas liñas da certeza e do acerto, polos versos do compromiso e da lealdade a este recuncho do Atlántico, baluarte da nosa historia e da nosa identidade. Perdón, desculpen logo,… sentímolo moito, mais por aquí non rendemos preitesía, nin bicamos mans, nin pousamos o xeonllo en terra para sacarmos o chapeu e saudar ao amo… A reverencia só é para a Palabra, que se verte libre en torrente e manancial de saúde dende o maxín até a tórculo, dende a man que comeza a escrita até a letra impresa. Só guindamos caraveis á lingua de noso, á voz de antano, ao namoro do galego, ao amorodo nos beizos ao saborear os 150 anos dos Cantares de Rosalía.

Don Celidonio: “adubo de ourego e pemento”.

Queremos medios para sermos nós, e non medos, nin remendos, nin remedios,… Queremos vida onde ten que habela, entre a letra e os seus espazos, entre o son e a escrita, no pano do teatro e na ringleira de carácteres. Queremos ser núcleo e cerna, trabe e alicerces do paraíso, e escorrentar de vez os que non aman esta Terra porque non a senten dende as veas e dende o peito,… Hai pantasmas no castelo e nós non temos medo.

Seredes culpábeis dos vosos actos.

Seredes responsábeis de abrir a gabia e o nicho.

Seredes furtivos da palabra, homicidas da linguaxe e ladróns. Iso, ladros e ladras da alma comunitaria.

Seredes o que hoxe sodes e do que mañá quizabes vos arrepentiredes.

Seredes,… E por iso para nós non sodes presuntamente inocentes.

Seredes,… unicamente fedor, fenda e ferida; loito, pranto e inxustiza.

Marzo de 2013, cumpríndose 90 anos de ser elixido Afonso D. Rodríguez Castelao como Director Artístico da revista Nós e a 80 de se crear –xunto con Vascos e Cataláns– o pacto Galeusca

Share

Iluminacións, de Arthur Rimbaud, por Xoán Abeleira

Your browser does not support iframes.

Share

Alegoría do galego e o castelán

Como podedes imaxinar, está sempre baleira. Mais a quen lle doerá máis a soidade? Ao cartaz cariñoso que chama polos nenos ou ao cartaz que prohíbe xogar?

Share