Club de Lectura de Arteixo

Club lectura Arteixo 2017 (El Ideal Gallego)

Club lectura de Arteixo, 2017 (Fonte: El Ideal Gallego)

Desde hai uns anos veño colaborando con algunhas institucións na coordinación de clubs de lectura. Coordinar, neste caso, significa tentar cubrir a falta de aparato teórico cando é necesario, dun modo intuitivo e sen entorpecer o natural percurso reflexivo sobre as obras literarias. Porque, en casos como o Club de Lectura de Arteixo, nacido ao abeiro da Biblioteca Henrique Rabuñal, xa partían dun procedemento de participación moi claro; só precisaban, e así mo fixeron saber, “aprender algo”. Eu inmediatamente comprendín: só desexan coñecer algunha ferramenta teórica para poderen debullar mellor o valor estético e humano do que len.

As boas obras literarias propóñennos uma particular interpretación do mundo, e como foron escritas para nós só coa experiencia que teñamos da vida debemos poder facer unha interpretación proveitosa. Proveitosa para nós, pois non hai outro obxectivo maior. Porén, é común mostrar certas inseguridades, como a necesidade de consultar a crítica antes atrevérmonos a falar, ou non saber a onde poden chegar as interpretacións dunha pasaxe determinada. Chegados aquí, eu sempre argumento que a cousa é máis sinxela do que parece: os límites dun discurso interpretativo están no propio texto, na prudencia de argumentar apoiándonos no que figura literalmente nel. Todas as interpretacións son válidas, por tanto, se ben argumentadas e apoiadas no que foi escrito.

O feito de que varias interpretacións sexan igualmente aceptables, lonxe de facer o proceso hermenéutico máis complicado, abre un abano de posibilidades que nos libera da verdade monolítica e nos fai encontrarnos coa auténtica verdade, é dicir, algo que poderíamos definir como unha visión poética da vida. Se lembramos que ‘poesía’ significa “creación”, entenderemos mellor que tamén cada interpretación é unha creación, mesmo a interpretación da propia autora, e que unha nova non contradí as anteriores senón que enriquece a súa gama de cores. Porque a verdade é única e ao mesmo tempo diversa, de tal modo que só mediante unha imaxe poética pode ser expresada. Isto podería explicarse mediante a alegoría dunha árbore que, tendo un tronco único e afondando as súas raíces na terra da experiencia vulgar, ergue as súas ramas en múltiplas direccións o ofrece ao observador unha combinación case infinita de follas e froitos que muda dependendo do ángulo con que se observe.

Toda esta riqueza interpretativa, a da autora e a das lectoras, por tanto, libéranos porque nos abre a unha nova e sempre posible interpretación da vida. E isto ten máis valor do que por regra recoñecemos, xa que a vida que merece a pena vivir é unha continua transformación do de dentro e do de fóra, algo ao que sen dúbida nos poderemos adaptar mellor se a través da literatura e a arte practicamos unha visión poética da vida.

{Galicia Confidencial}

P.S: Cfr. versão em português na Palavra Comum.

*

Noelia Díaz (El Ideal Gallego): «La lectura es un hobby que apasiona a millones de personas en el mundo, aunque en Arteixo tiene especialmente enganchadas a las mujeres. Los tres clubs de lectura que existen el municipio –Arteixo, Meicende y Pastoriza– están compuestos exclusivamente por féminas y en auge. […] Ler mais

Share

Galicia Confidencial entrevista Alfredo Ferreiro

Nesta entrevista falo, ademais de sobre o meu último libro, sobre política e lingua, o que parece xa levantou algunhas pústulas nos máis exaltados.

Galicia Confidencial (GC).- ‘Versos fatídicos’, é o nome do teu último poemario… E, por que “fatídicos”?

Alfredo Ferreiro (AF).- “Fatídico” é esencialmente unha referencia explícita ao destino, e nese sentido entendo o traballo poético como un proceso gnóstico, como procura persoal de coñecemento; na mesma liña, asumo a poesía e a lingua secular da miña familia como descubertas coas que debo manter o meu compromiso, porque me tocan tan de perto que me definen e axudan a camiñar. Ao tempo, no plano social “fatídico” implica unha predición ou un vaticinio negativo: é o estigma, por un lado, que sofre esta cultura milenaria que foi o faro de media Europa no medievo e que agora, moribunda, non é recoñecida nen polos fillos que amamentou; por outro, a cruz que habemos de portar os escritores comprometidos co país… Non, mellor quero rectificar isto: a actitude dos escritores en galego non é unha cruz senón un facho que portamos desde hai moito con dignidade, e que vai indisolubelmente unida a outras reivindicacións conducentes á liberdade do individuo e da sociedade, tanto no sexual canto no social ou no nacional. Deste modo o esforzo persoal alimenta o compromiso social, e viceversa.
[…] Ler mais

Share

Xosé M. Eyré: 'Os poemas fatídicos de Alfredo Ferreiro'

Versos Fatídicos (Edicións Positivas), de Alfredo Ferreiro«Versos fatídicos reúne algún poemas inéditos e outros inicialmente escritos en normativa reintegrada e que viron a luz en edicións non venais e periódicas, desde mediados dos noventa a hoxe. O autor, para evitar a súa perda, a perda dun poema sempre é un crime, quixo xuntalos, vista a “condena” que sobre a normativa reintegrada pende, a de non considerala galega. É, pois, este título, testemuña dunha irracionalidade da que nunca quixemos participar e aínda hoxe marxina nomes como o de Carvalho Calero. Nunca quixemos participar porque para nós non hai dúbida de que quixeron escribir en galego, a normativa, desde esa certeza, non deixa de ser un accidente instrumental.

Malia viren definidos, na contracapa, como froitos de arrebatos promovidos polas musas, os poemas, e o poemario como “misceláneo até o paroxismo”, resulta ben doado ver unha liña temática común, ou como mínimo a establecer a contigüidade de supostas liñas temáticas individuais. É necesario sinalar isto antes de nada, pois non vaia ser que mediatice en exceso a lectura, o cal, sendo texto salientado na contracapa, é máis que previsíbel e posíbel.

Velaí que o poemario, no primeiro mangado, “Visión do médium”, se abre versando sobre a eterna disquisición e “ que é un poema”, chegando á conclusión de que este é un “diluvio que agoniza” (17), para despois presentarnos ao ser humano como un ser perdido na invernada da viaxe da vida, sempre coa certeza pétrea da morte ás costas. Tal e como esta certeza ineludíbel non cesará de nos envelenar os días, é mesmo que tampouco abandonará decididamente ao longo do poemario, un poemario tamén percorrido, ou cosido, por unha serie de imaxes metafóricas, de símbolos, como, as unllas, os dedos, a mao, a casa, a pedra. Desde tal certeza humana, e a dimensión inicial metapoética, emerxe a figura do medium, “Poemas do médium”, do mediador entre a vida e a norte, que tampouco vai abandonar o poemario. Porén si substitúen dúbidas de quen é, cal é a identidade do médium ou mediador, se este é o poeta, o poema, a voz poética ou unha terza man enigmática, de xeito que os poemas fican en visións e o poeta en suxeito que as padece. Que as padece, igual que a eterna certeza da morte, da que son símbolo ou recordatorio as pedras, eses inertes entes aos que se lles nega a categoría de vida, elas son testemuño, terceira parte ( “As pedras”) de que os seres humanos son altares de vida (e certidume de morte), lugares, obxectos de sacrificio. Non aforra,a voz poética, esforzos na procura de verdades universais, mais a única que prevalece é a devandita condena, polo que a vida e poesía se constitúen en carpe diem perpetuo ou un camiño interfronteirizo entre a poesía e a filosofía, e dá medo, produce lóxico a evidencia final que nos asimila á categoría de fósiles móbiles (inclusive a inerte pedra posúe sentimentos líquidos e desexos volátiles, conxugándose nela os catro elementos vitais), escenarios dunha vinganza contra a que só cabe ao auxilio puntual dos momentos felices.

En “1(1) textos automáticos”, nótese primeiramente a denominación supraxenérica e neutra (“textos”) como testemuño de que a voz poética non se sente fechada en ningún paradigma, sendo quen de viaxar entre a forma poética brevísima e a hiperbevidade en prosa (que conserva tanto a finalidade esculcativa como o aniñar do feito poético, polo que lles acae perfectamente a denominación de microrrelatos), nótase aquí especialmente mais é feito consumado ao longo de todo o poemario, e o texto procura a descrición interpretativa, descrición interpretativa e asimilativa pois semella erixirse nun tótem ou summun interxenérico, a profundar sobre o tempo, esa circunstancia que nin permite salvar os puntuais momentos de felicidade nin nos abstrae ou distrae da condena á final verdade ineludíbel, só a lembranza habilita algunha tregua, algunha tregua que lle permite á voz poética o recurso ao xogo de palabras nunha brutal e sincrética redución onde o poema se manifesta no agocho do conto infantil, mais nunca, nunca se deixa de ser consciente da inutilidade do protesto, do desgarro. En “O levantador de minas”, e a seguir, continuará a ensaiar autopoéticas, onde poema equivale a porta e tamén a bomba, na procura de verdades universais, entre xogos verbais e inconsistencias epatantes o poema vira en luz ou tamén en camiño, en tránsito, sempre antes da treboada e lembra a inútil teima do ser humano na cuantificación, reclamando unha nova arquitectura, unha nova feitura para casa tan antiga, e conscientemente retorna ao descritivismo interpretativo, de carencias ou familiares presenzas.

A partir de aquí, despois dunha reivindicación da natureza e a infancia, aveñen consideracións sobre a condición humana, como o tempo nos vai gastando, coa poesía no medio, e a lingua, e as palabras, e a necesidade de posuirmos memoria histórica, armas que non van evitar o conflito xeracional mais desde as que se conquista a liberdade, algo fundamental para ese home perdido no pozo da vida. É esa memoria a que trae a lembranza, da casa, da cociña, do labrador vello e dos padriños (“Na aldea salgada”), antes de a voz poética esculcar en si mesma ( “Papeis sacro-porfanos”) e na vida e a morte, esculca de onde extrae que o amor é o único que nos salva, o amor e os seu rescaldo, así como o alimento da infancia e a poesía, para rematar cunha consideración sobre a vida, unha homenaxe a ese continente chamado corpo e o recordatorio da unión á terra, á Terra.

Para que outro poemario entre as vida e a morte e a poesía?

Non gustarán, mais hai cousas que non convén esquecer. Unha delas é que sen a reflexión e sen a beleza somos máis pobres.» {Galicia Confidencial}

Share

Solicitan o galego ser lingua preferente nos portátiles das escolas

Código Cero: «As aulas do sistema educativo galego están neste intre en proceso de informatización, en boa medida a través do proxecto ABALAR da Consellería de Educación, unha iniciativa que entre outras cousas inclúe a distribución de milleiros de ultraportátiles para o noso alumnado. Pois ben, dada a importancia da medida para a aprendizaxe dixital de centos de miles de rapazas e rapaces do noso país, e dado o necesario que é contribuír a identificar a nosa lingua coa vangarda da comunicación e do lecer (co fin de preservala), diferentes colectivos galegos están a pechar fileiras arredor dunha petición común: a inclusión do noso idioma como lingua preferente na configuración dos devanditos ultraportátiles.[…]».

Máis información en Ciberirmandade da Fala e Galicia Confidencial.

Share

A Escola española como campo de exterminio cultural

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/46z5zu8OnSs" width="425" height="350" wmode="transparent" /] Resulta terrorífico confirmar como nas escolas galegas a ideoloxía inoculada aos alumnos asociaba lingua galega, traballo rural e profesións de iletrados. Galego como sinónimo de miseria, ou como estigma dos parias, para sermos claros.

O castelán, pola contra, significaba cultura, ámbito espiritual, futuro laboral e, en definitivo, prestixio social e ben estar económico. Ora ben, destes nenos os que puideron estudaron e pasaron a traballar na cidade ou en diversos ámbitos das administracións públicas e privadas. Este progreso a respecto da súas familias evidentemente produciu que educasen os seus fillos en castelán, precisamente os que hoxe temos na escola.

Non hai, pois, desprezo do galego, senón unha praxe que lles gravou a lume que os falares da súa familia eran un obstáculo para se desenvolveren. E todos os pais desexan prover os seus fillos dos mellores recursos.

Vía Galicia Confidencial.

Share